Daha önce bir sarman kediyle aynı evi paylaştıysanız, onların ne kadar kendine has, enerjik ve farklı bir mizaca sahip olduğunu biliyorsunuzdur. Kedilerin en popüler ve sevilen üyeleri olan sarmanların bu ayırt edici kürk rengi, memelilerdeki bilinen kalıtım kurallarına uymadığı için 60 yılı aşkın süredir genetikçilerin en çok merak ettiği konulardan biriydi. Son yapılan iki bağımsız genetik araştırma, sarman dostlarımızın sadece tavırlarıyla değil, hücresel düzeyde de neden diğer kedilerden tamamen farklı olduğunu kanıtladı. Farkın kökeni kayıp bir DNA parçasına dayanıyor Sarman kedileri diğer türlerden ayıran temel unsur, kürk rengini belirleyen protein kodlamayan DNA bölgesindeki özel bir eksilme (delesyon). Stanford Üniversitesi'nden genetik uzmanı Greg Barsh ve ekibinin yaptığı incelemelerde, sarman tüylerin çıktığı deri hücrelerinde Arhgap36 adlı genin, diğer kedilere kıyasla tam 13 kat daha fazla RNA ürettiği belirlendi. Araştırmacılar genin kendisinden ziyade, hemen önündeki dizilimde yaklaşık 5 kilobazlık bir DNA parçasının kayıp olduğunu keşfetti. İncelenen 188 kedilik çalışmada, sarman kedilerin tamamında bu mutasyonun bulunduğu doğrulandı. Kyushu Üniversitesi'nden Hidehiro Toh liderliğindeki bağımsız bir diğer ekip de bu genin aşırı çalışmasının koyu renkli ömelanin pigmentini baskıladığını, bunun yerine sarı ve kızıl tonlardaki feomelanin pigmentini öne çıkararak sarman rengini oluşturduğunu ortaya koydu. Peki neden sarman kedilerin çoğu erkek? Sarman kedilerin popülasyonundaki en belirgin garipliklerden biri de cinsiyet dağılımıdır. Bu genetik yapının diğer kedilerden nasıl ayrıştığı, mutasyonun bulunduğu X kromozomu ile doğrudan bağlantılıdır: Erkek Sarmanlar (XY): Yalnızca tek bir X kromozomuna sahip oldukları için, anneden bu mutasyonu aldıklarında doğrudan tamamen sarman olarak dünyaya gelirler. Bu yüzden sokakta veya evde karşılaştığımız sarman kedilerin büyük çoğunluğu erkektir. Dişi Kediler (XX): İki X kromozomu taşıdıkları için durum farklılaşır. Dişi memeliler hücrelerinde fazla gen üretimini önlemek adına X kromozomlarından birini rastgele devre dışı bırakır. Bu durum, mutasyon tek bir kromozomdaysa dişinin tamamen sarman olmak yerine siyah, beyaz ve sarman yamalı (kaliko) ya da alacalı (kaplumbağa kabuğu) desenlere sahip olmasına yol açar. Bir dişinin baştan aşağı sarman olabilmesi için her iki ebeveyninden de bu mutasyonlu X kromozomunu alması gerekir. İnternet kültüründe sarman kedilerin "diğer kedilere göre daha şapşal veya sakar" olduğuna dair yaygın inanışlar bulunsa da bilimsel veriler bu mutasyonun kedilerin zihinsel kapasitesi veya sağlığı üzerinde herhangi bir olumsuz etkisi olmadığını gösteriyor.